Geen ervaring zonder eerste job. Geen eerste job zonder ervaring?
De zomer is voor heel wat jongeren het moment dat ze hun diploma op zak hebben terwijl anderen dan weer op een tweede zit rekenen. Dat is meteen het begin van een nieuwe stap: op zoek gaan naar een eerste job.
De overgang van studentenleven naar beroepsleven verliep nooit eenvoudig. Dit wordt bevestigd in een recente studie van Acerta: het aandeel min 25-gen die hun intrede doet op de arbeidsmarkt met een vast contract kromp met 20% in vergelijking met het vorige jaar.
Enige voorzichtigheid is nodig om de cijfers te ontleden. Uit de beschikbare statistieken kunnen we niet besluiten dat jongere massaal uit de arbeidsmarkt vallen. Elk jaar wordt de werkloosheidspiek dat ontstaat na het afstuderen meestal opgeslorpt door de arbeidsmarkt in de daaropvolgende maanden. Niettemin legt de studie de vinger op de realiteit voor heel wat jongeren: een eerste werkervaring bekomen blijft vaak moeilijk.
Een belangrijke stap, maar niet vanzelfsprekend
Een eerste baan vinden is vaak een uitdaging. Sollicitaties volgen elkaar op, reacties laten soms lang op zich wachten en de criteria die in sommige vacatures worden gesteld, kunnen ontmoedigend overkomen voor mensen die aan het begin van hun carrière staan.
Ook al beschikt een jongere over een diploma, een stage, ervaring als jobstudent of sterke digitale vaardigheden, dan nog is het niet altijd vanzelfsprekend om een werkgever te overtuigen om hem of haar een kans te geven.
Waar bepaalde bedrijven nog steeds kampen met een tekort aan talent, toch ondervinden veel jongeren het gevoel dat het moeilijker is geworden om dat fameuze eerste contract te bemachtigen waarmee een carrière van start kan gaan.
Ervaring valt niet uit de hemel
De vereiste werkervaring blijft een van de grootste struikelblokken voor jonge sollicitanten.
De paradox is bekend: geen ervaring zonder eerste baan, maar geen eerste baan zonder ervaring.
Nochtans is elke ervaren werknemer ooit ook zonder ervaring begonnen. Beroepsvaardigheden worden in de loop van de tijd opgebouwd, dankzij begeleiding, praktijkervaring en kansen die zich in de praktijk voordoen.
In een context waar de concurrentie voor bepaalde functies groter kan zijn, is het begrijpelijk dat werkgevers op zoek zijn naar profielen die snel inzetbaar zijn. Maar op lange termijn stuit deze redenering op haar grenzen. Organisaties die morgen over ervaren medewerkers willen beschikken, moeten vandaag bereid zijn om beginnend talent een kans te geven.
Jongeren zijn een investering in de toekomst
Als het gaat over de tewerkstelling van jongeren wordt vaak gesproken over wat zij moeten bijdragen aan het bedrijf. Maar het is ook nuttig om erop te wijzen wat zij nu al bieden.
Jonge werknemers brengen nieuwe kennis mee, een frisse blik op bestaande werkwijzen en een natuurlijke vertrouwdheid met de technologieën die de arbeidswereld ingrijpend veranderen. Zij vormen bovendien een belangrijke troef in een context die wordt gekenmerkt door de geleidelijke vergrijzing van de beroepsbevolking.
Leeftijdsdiversiteit binnen teams is een rijkdom. Ervaren medewerkers geven hun kennis en knowhow door. Jongere medewerkers brengen hun energie, nieuwe vaardigheden en aanpassingsvermogen mee. Door deze complementariteit zijn organisaties in staat zich duurzaam te ontwikkelen. Professor Kim de Meulenaere kwam tot dezelfde conclusie in ons tijdschrift Vrijuit.
Vandaag investeren in jongeren betekent ook voorbereiden op de vaardigheden die bedrijven morgen nodig zullen hebben.
Opleiding, een gedeelde verantwoordelijkheid
De arbeidsmarkt verandert in snel tempo. Digitalisering, artificiële intelligentie, klimaatverandering en nieuwe werkwijzen zorgen ervoor dat er in veel sectoren andere competenties gevraagd worden. In dit kader wordt levenslang leren essentieel.
Het onderwijs speelt uiteraard een fundamentele rol door jongeren voor te bereiden op leren en zich aanpassen. Maar ook werkgevers dragen een grote verantwoordelijkheid. Een eerste job moet de plaats zijn waar je jouw vaardigheden kunt blijven ontwikkelen en aan je loopbaan kunt bouwen.
Bij SYNOVA pleiten we al lang voor het belang van het individuele recht op opleiding. Omdat niemand meteen op alles voorbereid kan zijn. Omdat iedereen de kans moet krijgen om zich gedurende zijn hele beroepscarrière te ontwikkelen en bij te leren.
Jongeren echt een kans bieden
Naast de toegang tot de arbeidsmarkt hebben jongeren ook behoefte aan transparantie en respect tijdens hun traject.
Te veel sollicitanten sturen tegenwoordig tientallen sollicitaties zonder ooit een reactie te ontvangen. Dat leidt tot onzekerheid en frustratie, vooral als het gaat om het vinden van een eerste job.
Daarom pleit SYNOVA onder meer voor een verscherping van CAO 38 betreffende werving en selectie. Elke sollicitant zou een reactie op zijn sollicitatie moeten ontvangen en, bij afwijzing, feedback moeten krijgen om de beslissing te begrijpen en verder te kunnen komen.
Het zoeken naar een eerste job is op zich al een uitdaging. Het mag geen zoektocht in het duister zijn.
Naast politieke voorstellen onderneemt SYNOVA ook concrete actie. Dankzij workshops die JONG SYNOVA op scholen geeft, leren leerlingen concreet hoe ze een job kunnen zoeken, een sollicitatie succesvol kunnen afleggen en hun rechten beter kunnen begrijpen. Het doel: jongeren in staat stellen hun intrede op de arbeidsmarkt beter geïnformeerd, beter voorbereid en met meer zelfvertrouwen tegemoet te zien. Meer informatie vindt u hier: https://www.synova.be/nl/jong-synova/workshops-in-de-klas.
Nu veel pas afgestudeerden hun intrede op de arbeidsmarkt voorbereiden, willen we graag deze waarheid naar voren halen: de talenten van morgen worden niet met ervaring geboren. Ze bouwen die ervaring op dankzij de kansen die ze krijgen.
Deze kansen bieden betekent investeren in zowel mensen als in de toekomst van onze economie. Het is ook een concrete manier om mensen te versterken, op hun werk en daarbuiten, vandaag en morgen.
