Wet tot hervorming personenbelasting: wat verandert?
De federale regering keurde recent de wet goed die de personenbelasting grondig hervormt. De meeste maatregelen treden in werking vanaf aanslagjaar 2027, wat concreet betekent dat ze betrekking hebben op inkomsten die vanaf 1 januari 2026 worden verdiend. Sommige onderdelen van de hervorming gaan pas later van start, maar de grote lijnen liggen ondertussen vast.
Volgens de regering moet deze hervorming ervoor zorgen dat werken meer loont. Verschillende fiscale voordelen voor werknemers worden versterkt, waardoor vooral lage en middeninkomens meer nettoloon zouden overhouden. Tegelijk worden echter ook een aantal bestaande fiscale voordelen afgebouwd voor mensen die een pensioen, werkloosheidsuitkering of andere vervangingsinkomsten ontvangen. Ook op het vlak van gezinsfiscaliteit, overuren en bepaalde fiscale gunstregimes verandert er heel wat.
Maar wat verandert deze nieuwe wet nu precies? En waarom roept SYNOVA op tot waakzaamheid? Hieronder vind je de belangrijkste maatregelen en aandachtspunten op een rij.
Wat levert de verhoging van de belastingvrije som op?
Het eerste deel van het inkomen waarop geen belastingen verschuldigd zijn – de zogenaamde belastingvrije som – wordt de komende jaren stapsgewijs verhoogd.
De regering wil dat bedrag optrekken tot ongeveer 15.300 euro tegen aanslagjaar 2031. Daardoor zullen werknemers minder belastingen betalen en iets meer netto overhouden.
Voor iemand zonder personen ten laste zou de eerste stap vanaf aanslagjaar 2027 ongeveer 92,5 euro netto per jaar (belastingvrije som van 11.550 euro) opleveren.
Worden werkloosheidsuitkeringen zwaarder belast?
Ja.
De belastingvermindering voor werkloosheidsuitkeringen wordt vanaf aanslagjaar 2027 sterk afgebouwd. Tegen aanslagjaar 2030 verdwijnt deze vermindering volledig. De aanvullende vermindering voor werkloosheidsuitkeringen verdwijnt direct, vanaf aanslagjaar 2027.
Dat betekent in de praktijk dat mensen met een werkloosheidsuitkering meer belastingen zullen betalen dan vandaag.
Is er goed nieuws voor lage lonen?
Ja, absoluut.
De werkbonus (een vermindering van de sociale bijdragen voor lage lonen) wordt versterkt, waardoor werknemers met lage lonen meer netto kunnen overhouden.
Voor de laagste lonen stijgt het percentage van de fiscale werkbonus aanzienlijk. Volgens de regering zou hierdoor het brutominimumloon tegen 2028 bijna volledig netto worden.
Waarom wordt het leefloon belastbaar?
Een opvallende nieuwigheid is dat het leefloon vanaf 2026 als belastbaar inkomen zal worden beschouwd. Voordien werd een leefloon niet meegerekend als bestaansmiddel.
Daartegenover komt wel een nieuwe belastingvermindering, in de praktijk zullen personen die een leefloon ontvangen zoals voorheen geen belastingen betalen. Wel zal het ontvangen bedrag meetellen om te bepalen of iemand al dan niet recht heeft op fiscaal voordelige toeslagen.
Wat betekent de hervorming van de sociale bijdrage?
De zogenaamde Bijzondere Bijdrage Sociale Zekerheid (BBSZ), oorspronkelijk ingevoerd als crisismaatregel, wordt hervormd. De bijdrage zal niet langer per gezin maar per individu worden berekend. Voor alleenstaanden kan dit oplopen tot ongeveer 365 euro netto voordeel per jaar (en dit vanaf inkomstenjaar 2028).
Wat verandert er voor gezinnen met kinderen?
De regering hervormt ook de fiscale toeslagen voor kinderen ten laste. De bedoeling is dat gezinnen met één of twee kinderen uiteindelijk dezelfde fiscale ondersteuning per kind krijgen. De toeslag zal geleidelijk evolueren vanaf inkomstenjaar 2026, om een gelijk bedrag per kind te bekomen voor inkomsten vanaf 2029.
Maar tegelijk zien we dat bepaalde bedragen (voor gezinnen met drie of meer kinderen ten laste) tijdelijk (tot 2030) niet meer worden geïndexeerd.
Verdwijnt het huwelijksquotiënt?
Niet meteen, maar het wordt wel stelselmatig afgebouwd.
Het huwelijksquotiënt laat vandaag toe om een deel van het inkomen van de ene partner fiscaal toe te wijzen aan de andere partner wanneer die weinig of geen beroepsinkomsten heeft. Vanaf aanslagjaar 2027 wordt dit voordeel geleidelijk verminderd.
Voor sommige gezinnen kan dat leiden tot een hogere belastingfactuur.
Meer overuren: een oplossing?
De regering voorziet een definitieve verhoging van de fiscaal voordelige overuren naar 180 uren.
Daarnaast worden de verschillende stelsels aan vrijwillige overuren geharmoniseerd, waarvan een gedeelte fiscaal vrijgesteld zal zijn.
Wat verandert er nog meer?
- Een aantal maatregelen tegen het oneigenlijk gebruik van managementvennootschappen, waaronder een verhoging van de minimale bezoldiging voor bedrijfsleiders (om toegang te krijgen tot het verlaagde tarief in de vennootschapsbelasting) en een bijzondere heffing indien er bovenmatig verloond wordt in voordelen alle aard.
- Een zogenaamde Vinted-vrijstelling, waarbij een drempel van 2.000 euro ingevoerd wordt voor occasionele verkopen via online platformen.
- De opheffing van de afzonderlijke tariefstructuur voor de berekening van de belastingvrije som vanaf aanslagjaar 2030, dit zal in de praktijk de winst van de belastinghervorming voor een aantal groepen doen dalen.
- De herintrede van de IT-sector tot het fiscaal gunstregime van auteursrechten.
Waarom blijft SYNOVA kritisch?
SYNOVA ziet positieve elementen in deze hervorming, zoals:
Tegelijk moeten we vaststellen dat de regering deze hervorming niet voor iedereen op dezelfde manier laat gelden. We stellen ons ernstige vragen bij maatregelen die de fiscale druk verhogen voor werklozen en bepaalde gezinnen. Bovendien worden gepensioneerden uitgesloten van deze hervorming.
Een moderne fiscale hervorming moet eerlijk, evenwichtig en sociaal rechtvaardig zijn. Werken moet lonen, maar sociale bescherming mag daardoor niet minder waard worden.
Tot slot benadrukt SYNOVA dat fiscale maatregelen alleen niet volstaan: structurele loononderhandelingen en sterke sectorale akkoorden blijven noodzakelijk.
Fiscale rechtvaardige hervorming
Werken moet lonen, zeker voor mensen die vandaag ondanks een job moeilijk rondkomen. Ook nu de regering deze hervormingen doorvoert, blijft een fundamenteel principe achterwege: rechtvaardigheid. Werknemers torsen een zware belastingdruk, terwijl vermogensinkomsten grotendeels buiten schot blijven. De kloof tussen arbeid en kapitaal groeit, de fiscale evenwichten in België zijn al jaren zoek.
SYNOVA toont de weg: lees ons voorstel voor een échte rechtvaardige fiscale hervorming