Jij maakt de winst, jij verdient de winst

De verkoop van Clarebout Potatoes en de reacties van het personeel leggen een gevoelige snaar bloot: werknemers vragen zich terecht af wat hun rol waard is in het succes van hun bedrijf. Terwijl het bedrijf voor een indrukwekkend bedrag wordt verkocht, voelen velen zich ondergewaardeerd met een beperkte bonus. Dat ongenoegen raakt aan een fundamentele vraag: hoe zorgen we ervoor dat wie mee de winst maakt, daar ook op een rechtvaardige manier in deelt?

Los van deze specifieke case wil ACLVB het debat opentrekken. Want winst delen mag geen toevalstreffer zijn, maar een structureel principe.  Daarom pleiten we voor een duurzaam en transparant systeem van werknemersdividenden – zodat elke werknemer eerlijk kan meegenieten van het succes dat hij of zij mee mogelijk maakt.

Of je nu in een fabriek, op kantoor of in een winkel werkt: zonder jouw inzet geen winst. Toch zien we dat in veel bedrijven de winsten vooral naar aandeelhouders vloeien, terwijl de werknemers achterblijven met een loon dat nauwelijks stijgt, of zelfs helemaal niet zoals de afgelopen jaren zonder loonmarge. Dat is niet alleen oneerlijk, het is ook onhoudbaar. In andere landen is het vanzelfsprekend dat werknemers automatisch meedelen in de winst. Waarom zou dat hier anders zijn?

Daarom pleit ACLVB voor de invoering van een werknemersdividend, in het kader van artikel 14 van de loonnormwet. Concreet betekent dit dat wanneer een bedrijf zijn dividenden procentueel verhoogt boven de loonnorm, dit automatisch moet leiden tot een gelijkwaardige niet-recurrente bonus voor de werknemers. Zonder dat het bedrijf daarvoor in strijd is met de loonnormwet. Want winst is geen privilege van aandeelhouders, het is een resultaat van collectieve inspanning.

Om te voorkomen dat bonussen zouden worden gebruikt als vervanging voor gewone loonsverhogingen, moeten bedrijven die hun dividenden verhogen verplicht de volledige loonmarge benutten, hoewel er de afgelopen jaren dus geen loonmarge was. Zo blijft de bonus een echte extra bovenop het noodzakelijke hogere brutoloon.

ACLVB vraagt daarbij dat bonussen via cao 90 en het werknemersdividend uitgesloten worden bij het berekenen van de loonkloof. Zo vermijden we dat die bonussen leiden tot een lagere loonmarge in de volgende IPA-periode. Want dat zou onrechtvaardig zijn tegenover werknemers die geen bonus kregen.

Er bestaan al mechanismen om werknemers te laten meegenieten van de winst, zoals cao 90.

Tal van winstgevende bedrijven in sectoren als de farma, IT en chemie maken gebruik van cao 90.” De specifieke details van de premie worden elk jaar door het bedrijf bepaald. Ook Colruyt deelt een deel van zijn winst uit als een premie aan de werknemers. De cao rond winstparticipatie moet er om de 2 jaar opnieuw worden afgesloten.

Tijdens haar zomertour 2025 maakte ACLVB het al duidelijk “Jij maakt de winst, jij verdient de winst!” En dat blijft onze boodschap. We zorgden al voor hogere maaltijdcheques, concreet geld in je portemonnee. En we gaan verder. Want terwijl boodschappen duurder worden en de huur stijgt, blijft het loon vaak stilstaan. Ondertussen boeken sommige bedrijven recordwinsten. Dat moet anders.

Een eerlijke verdeling van de winst is geen utopie. Het is een noodzakelijke stap richting meer koopkracht, meer rechtvaardigheid en meer motivatie op de werkvloer. Werknemersdividenden en cao 90 zijn krachtige instrumenten om dat te realiseren.

Daarnaast blijft het voor de ACLVB uiterst belangrijk dat ook de loonnormwet zelf wordt hervormd, waarbij werknemers eindelijk terug recht moeten hebben op bruto loonstijgingen. Maar dat volstaat dus niet voor de meest winstgevende bedrijven.