Klimaatbeleid creëert jobs, als we het goed aanpakken

De klimaatadministratie onderzocht de invloed van klimaatbeleid op jobs in de Belgische economie. Hun focus lag op zes sectoren: transport, gezondheidszorg, groene sectoren, onderwijs, onderzoek en ontwikkeling, en circulaire economie. De resultaten zijn bemoedigend, maar vragen om doordachte actie.
 

Transitie leidt tot jobgroei

Volgens het rapport zal de overgang naar een klimaatneutrale economie tegen 2050 leiden tot een netto toename van jobs. Wel zullen er binnen sectoren grote verschuivingen plaatsvinden, en verandert de aard van het werk aanzienlijk.
 

Begeleiding is cruciaal

Die veranderingen zijn haalbaar, maar - zo benadrukken de onderzoekers - moeten goed begeleid worden. Zonder goede omkadering zal de jobgroei uitblijven. Daarom formuleert het rapport aanbevelingen voor de arbeidsmarkt, met een sterke nadruk op opleiding en vorming (via onder andere VDAB, FOREM, sectorfondsen, onderwijs …).
 

Opleidingen: te veel gericht op vandaag en grote bedrijven

De onderzoekers wijzen erop dat het opleidingsaanbod te veel inspeelt op onmiddellijke noden op de arbeidsmarkt, en dat bovendien grote gevestigde bedrijven zwaarder doorwegen in het aanduiden van de noden. Dat zorgt ervoor dat de vaardigheden die nodig zijn voor de transitie – op middellange termijn dus – of voor vernieuwende, kleinere bedrijven te weinig aandacht krijgen.
 

Vaardigheden voor de toekomst

Opleidingsinstellingen, onderwijs en sectorfondsen worden opgeroepen om een toekomstgericht aanbod te ontwikkelen. Dat moet zowel technische vaardigheden omvatten – vooral voor middengeschoolde profielen – als kennis over klimaatverandering en transitie, en soft skills voor veranderingsmanagement.
 

Aantrekkelijkheid van nieuwe jobs

Er komen jobs bij, maar zijn ze ook aantrekkelijk genoeg? Scholing alleen volstaat niet. Voorbij de persoonlijke interesse – wil iedere automonteur elektrische motoren onderhouden? – wijzen ze erop dat de opkomende jobs slechts ingevuld zullen raken als de arbeidsvoorwaarden goed zijn.

Het rapport pleit voor een sterkere aanwezigheid van vakbonden in opkomende sectoren, zodat er meer en betere cao’s worden afgesloten.
 

Sectorale planning voor succesvolle transitie

Het rapport roept op om op sectoraal niveau plannen te maken voor de transitie op middellange termijn. Inschattingen van toekomstige opleidingsnoden zijn essentieel, zodat beleidsmakers, overheidsinstellingen en onderwijsinstellingen hierop kunnen anticiperen. En de onderzoekers lanceren een warme oproep naar de sectorfondsen om ook hun aanbod af te stemmen op toekomstbestendige jobs.