Maendeleo chips: vakbondssolidariteit als motor voor verandering in Kinshasa’s informele economie
In Kinshasa waait een nieuwe wind van hoop voor de werknemers in de informele voedingssector. Dankzij het project “Les Chips Maendeleo” hebben ruim honderd producenten van chips, gebakken bananen en chikwangue zich verenigd in een coöperatie. Samen streven ze naar betere productie, hogere verkoop en een waardig bestaan op basis van hun werk.
Dit vernieuwende initiatief is het resultaat van een samenwerking tussen de Union Nationale des Travailleurs du Congo (UNTC) en de Waalse afdeling van de ACLVB, met steun van Wallonie-Bruxelles International (WBI). Hun gezamenlijke inzet richt zich op het bevorderen van waardig werk en het versterken van de economische positie van vrouwen, de meerderheid in deze sector.
Van straatverkoop naar coöperatief ondernemerschap: beslissende stap richting waardig werk
Veel vrouwen binnen het project verwerken lokale gewassen zoals maniok, zoete aardappel en bakbanaan tot chips of snacks die ze verkopen op markten en langs drukke straten in Kinshasa. Hun dagelijkse realiteit is er een van onzekerheid: onregelmatige inkomsten, geen sociale bescherming en moeilijke werkomstandigheden.
Met de oprichting van de coöperatie Maendeleo – Swahili voor “ontwikkeling” – zetten deze werkneemsters een belangrijke stap vooruit. Ze kopen grondstoffen collectief in, produceren in een professionele keuken die voldoet aan hygiëne- en veiligheidsnormen, en brengen hun producten op de markt onder één merk met uniforme verpakking.
Dit project stelt hen niet alleen in staat hun inkomen te verhogen, maar ook om in veiligere omstandigheden te werken en toegang te krijgen tot sociale bescherming.
De sociale economie als hefboom voor waardigheid van werkneemsters
Naast de economische vooruitgang sluit Les Chips Maendeleo naadloos aan bij het vakbondsbeleid om de informele economie geleidelijk te formaliseren, zoals aanbevolen in IAO-Aanbeveling 204.
Onder begeleiding van de Fédération Nationale des Travailleurs d’Alimentation et Boisson (FNTAB) krijgen de coöperatieleden uitgebreide ondersteuning:
Bewustmaking rond sociale bescherming en aansluiting bij de CNSS (la Caisse Nationale de Sécurité Sociale) en een mutualiteit
Een project ingebed in de Duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen
Les Chips Maendeleo draagt concreet bij aan meerdere Duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen (Sustainable Development Goals of SDG’s) van de Verenigde Naties:
- SDG 1 – Geen armoede: door het inkomen van kwetsbare werkneemsters te verhogen
- SDG 5 – Gendergelijkheid: door empowerment van vrouwen te bevorderen
- SDG 8 – Waardig werk en economische groei: door het creëren van waardige en duurzame banen
- SDG 12 – Verantwoorde consumptie en productie: door voedselverspilling en houtskoolgebruik te verminderen
Een inspirerend model voor inclusieve ontwikkeling
Na anderhalf jaar blijkt Les Chips Maendeleo een veelbelovend experiment. Het toont aan dat een vakbond niet alleen rechten verdedigt, maar ook collectief ondernemerschap stimuleert, ten dienste van de meest kwetsbare werkenden.
Met dit project bewijzen UNTC en ACLVB dat de sociale economie meer is dan een alternatief: ze is een krachtige weg naar duurzame ontwikkeling, waardigheid op het werk en sociale rechtvaardigheid.
