Vakbonden en Belgisch Netwerk Armoedebestrijding naar Raad van State voor wettelijke welvaartsverhogingen pensioenen en invaliditeitsuitkeringen
De wetgeving[1] voorziet op 1 september in een jaarlijkse welvaartsverhoging van 2% van pensioenen en invaliditeitsuitkeringen die exact 5 of 15 jaar lopen. We ramen dat ongeveer één miljoen gepensioneerden de noodzakelijke verhoging na vijf jaar en ruim 600.000 gepensioneerden de verhoging na vijftien jaar mislopen. Minister Jambon hoopt hiermee tegen 2030 ruim 380 miljoen euro te besparen, 338 miljoen euro in het werknemersstelsel en 45 miljoen euro in het stelsel van de zelfstandigen. Voor de ziekte- en invaliditeitsuitkeringen (ZIV) ramen we dat 117.084 personen de verhoging na vijf jaar missen en 120.491 personen de verhoging vanaf vijftien jaar mislopen. Hier wordt gerekend op een besparing van 56,5 miljoen euro in 2029.
De jaarlijkse welvaartsverhoging op 1 september werd de voorbije 15 jaar vervangen door het verhogen van verschillende minima en lopende uitkeringen in het kader van de tweejaarlijkse welvaartsenveloppe, na advies van de sociale partners. Nu de regering-De Wever de welvaartsenveloppe voor de hele legislatuur leeghaalde, liggen de kaarten volledig anders. Toch besliste de regering deze herwaarderingen opnieuw te schorsen. De argumentatie is krom. Waar men in het verleden een ‘dubbelop’ met verhogingen in het kader van de welvaartsenveloppe wou vermijden, beargumenteert de regering nu de schorsing net vanuit het leeghalen van de welvaartsenveloppe voor de hele legislatuur. Die besparing op de welvaartsenveloppe bedraagt 2,8 miljard euro.
De vakbonden stappen nu naar de rechter om de wettelijk voorziene welvaartsverhoging af te dwingen. Zo toonde de Raad van State zich in haar adviezen bijzonder kritisch over de Koninklijke Besluiten die de herwaardering van de ZIV-uitkeringen schorsen. Met de ZIV-wet van 14 juli 1994 hebben de jaarlijkse welvaartsverhogingen voor invaliditeitsuitkeringen een wettelijke basis en volgens artikel 108 van de grondwet mag de regering niet zomaar via KB beslissen om de wet te schorsen of niet toe te passen. Ook het KB dat de welvaartsverhogingen voor de pensioenen annuleert, is juridisch wankel. Dat KB verscheen op 4 september in het Belgisch Staatsblad en annuleert retroactief de verhoging die op 1 september had moeten plaatsvinden. Het treedt de grondwettelijke spelregels met de voeten.
Op 9 september dienen de vakbonden en het Belgisch Netwerk Armoedebestrijding (BAPN) een annulatieverzoek in bij de Raad van State. De komende weken zal ook het KB dat de welvaartsverhoging voor pensioenen schrapt, door de vakbonden en BAPN worden aangevochten.