PC 322.01 | Minister Demir kondigt hervormingen aan voor de dienstenchequesector

Vandaag kwam minister Zuhal Demir naar buiten met een pakket maatregelen om de dienstenchequesector transparanter, eerlijker en gezonder te maken. Als ACLVB zijn we blij dat de minister de handschoen opneemt. We vragen dit al jaren en zien nu ook concrete stappen in de goede richting.

Waarom deze hervormingen nodig zijn

De dienstenchequesector is een van de grootste arbeidsmarktsystemen in Vlaanderen. Tegelijk wordt ze nog steeds geplaagd door een groot aantal problemen; waaronder wurgcontracten die werknemers verhinderen om van werkgever te veranderen, ondoorzichtige prijzen, en gezondheidsklachten door gevaarlijke schoonmaakproducten.

Het gaat hier over een sector die voor driekwart draait op belastinggeld. Daarom is het niet meer dan normaal dat we erop toezien dat deze middelen correct worden gebruikt en dat werkneemsters beschermd worden. De aangekondigde maatregelen zijn een eerste stap in de goede richting.

Wat komt eraan?

Een betere prijsvergelijker

Vorig jaar zette minister Demir al een eerste stap met een online prijsvergelijker voor dienstenchequebedrijven. Volgens de minister maakten ondertussen zo'n 35.500 mensen gebruik van dat platform. De komende weken wordt die tool verder uitgebreid.

Zo worden bedrijven verplicht hun echte commerciële naam te vermelden — vandaag staat er vaak enkel de administratieve naam op de website, wat voor verwarring zorgt. Ook komt er een filter waarmee gebruikers bedrijven kunnen vinden die geen administratiekosten aanrekenen en een easy-switch procedure om makkelijk te kunnen wisselen tussen bedrijven.

Als ACLVB zijn we vragende partij om de prijsvergelijker verder uit te werken tot een robuuste tool. Transparantie is voor iedereen goed: klanten kunnen beter vergelijken, en bedrijven die eerlijk werken krijgen een voordeel tegenover bedrijven die met onduidelijke prijzen werken.

Centraal klachtenregister met sancties

Nog voor de zomervakantie wil de minister een centraal klachtenregister lanceren: de zogenaamde 'dienstencheck'. Daar kunnen zowel huishoudhulpen als klanten problemen melden, die dan worden doorgestuurd naar de inspectiediensten.

Wat voor ons minstens even belangrijk is: de minister wil ook strengere regels invoeren voor bedrijven die zich niet aan de afspraken houden. Bedrijven die de arbeidswetgeving of consumentenregels overtreden, riskeren in de toekomst hun erkenning te verliezen.

Dit is iets waar we al jaren om vragen: trek de erkenning in van organisaties die zich niet aan de spelregels houden. Het gaat hier over een sector die voor driekwart draait op belastinggeld — daar kan niet mee worden gesold. We houden het voorstel dat deze maand naar de Vlaamse Regering gaat dan ook nauwlettend in het oog.

Aanpak van wurgcontracten

Een belangrijk onderdeel van de hervormingen is de aanpak van contracten die werknemers onder druk zetten. Sommige bedrijven gebruiken clausules die het voor huishoudhulpen moeilijk of zelfs onmogelijk maken om van werkgever te veranderen. Deze praktijk komt spijtig genoeg nog te vaak voor, ondanks onze tussenkomsten in dergelijke dossiers.

Minister Demir is duidelijk: "Bedrijven die werknemers vastzetten met wurgcontracten horen niet thuis in de dienstenchequesector." We zijn het daar volledig mee eens. Werknemers moeten de vrijheid hebben om te kiezen waar ze werken, zonder daarbij juridisch of financieel gestraft te worden.

Lijst van veilige schoonmaakproducten

Ook de gezondheid van huishoudhulpen moet beter beschermd worden. Volgens een groot aantal studies krijgen huishoudhulpen te vaak te maken met luchtwegproblemen, hoofdpijn of huidirritaties door schoonmaakproducten.

Daarom wil ze samen met sectorfederaties en vakbonden een lijst opstellen van producten die veilig zijn om te gebruiken tijdens het werk. Bedrijven en klanten zouden in de toekomst enkel producten mogen gebruiken die op die lijst staan.

Voor ons is dit een zeer belangrijk punt. Een lijst van toegelaten producten om de gezondheid zoveel mogelijk te beschermen is een van onze strijdpunten in de lopende sectoronderhandelingen. We zien in dit voorstel dan ook een uitgestoken hand van het kabinet om zo'n lijst maximaal te verankeren in de regelgeving. We kijken uit naar een constructieve samenwerking hierrond.

Plafond voor administratiekosten

Tot slot onderzoekt de minister of er een plafond kan komen voor administratiekosten die sommige bedrijven aanrekenen. Uit een recente studie van de Inspectie van Financiën blijkt dat grote dienstenchequebedrijven ook zonder die extra kosten rendabel kunnen zijn.

We hebben in het verleden al meermaals gepleit voor meer reglementering voor wat bijkomende kosten betreft. Een plafond, zoals in Brussel en Wallonië tot voor kort gold, kan daar een eerste stap in zijn.

Cruciaal daarbij is wel dat dit op een gecoördineerde manier gebeurt, met samenwerking tussen de verschillende gewesten. Daarmee houden we een gelijk speelveld en vermijden we dat verschillende regelgeving opnieuw zorgt voor kunstmatige hindernissen tijdens onderhandelingen.

Naar een duurzame, mature sector

We zien stilaan een duidelijke visie groeien bij de overheid rond de sector en waar die naartoe moet. Als ACLVB zijn we al jaren vragende partij voor betere regelgeving en handhaving, dus zijn we blij dat de minister de uitdaging volop aangaat.

Tegelijk blijven we kritisch. We houden elke ontwikkeling op de voet en zijn sterk vragende partij om volop mee te kunnen werken aan het opstellen en de uitrol van de nieuw aangekondigde maatregelen. De werkneemsters in de sector moeten centraal staan bij elke beslissing: zij zijn het die elke dag het verschil maken voor honderdduizenden gezinnen.