Word lid van de vrije vakbond
Ontvang persoonlijke loopbaanhulp en advies, snelle uitbetaling én talloze exclusieve voordelen en aanbiedingen!
Wat is een paritair comité?
Een paritair comité is de plaats van het sociaal overleg van een sector, waar vertegenwoordigers van werkgevers en vakbonden in gelijke aantallen samenkomen om de arbeidsregels voor die sector vast te leggen.
Ze worden opgericht bij koninklijk besluit op basis van de wet van 5 december 1968 betreffende de collectieve arbeidsovereenkomsten en de paritaire comités.
Waarvoor dient een paritair comité?
Paritaire comités hebben vier hoofdopdrachten:
- sectorale collectieve arbeidsovereenkomsten (cao’s) sluiten ;
- sociale conflicten in de sector voorkomen of bijleggen ;
- adviezen uitbrengen aan de overheid, de Nationale Arbeidsraad en de Centrale Raad voor het Bedrijfsleven ;
- andere wettelijke opdrachten uitvoeren (bijvoorbeeld het erkennen van technische of economische redenen voor het ontslag van beschermde werknemers).
Waarom is mijn paritair comité belangrijk voor mij als werknemer?
Uw paritair comité bepaalt de minimumregels in uw sector: minimumlonen, eventuele premies (eindejaarspremie, sectorale premies…), arbeidsduur, bepaalde verlofregelingen, enz.
Als u weet onder welk paritair comité uw werkgever valt, kunt u nagaan of uw contract minstens voldoet aan wat in de toepasselijke sectorale cao is voorzien.
Wie zetelt er in een paritair comité?
Een paritair comité bestaat uit:
- vertegenwoordigers van werkgeversorganisaties ;
- vertegenwoordigers van werknemersorganisaties (vakbonden) ;
- een voorzitter (meestal een sociaal bemiddelaar van de FOD Werkgelegenheid) en een of meer secretarissen.
Het aantal vertegenwoordigers van werkgevers en werknemers is strikt gelijk, wat het "paritaire" karakter van het orgaan garandeert.
Hoe weet men onder welk paritair comité een onderneming valt?
Het belangrijkste criterium is de daadwerkelijke activiteit die in België wordt uitgevoerd: wat de onderneming concreet doet, en niet alleen het statutaire doel.
Er wordt onder meer gekeken naar het soort activiteit, het werk dat het personeel verricht en objectieve criteria zoals de gebruikte productieprocessen of de verdeling van de verschillende activiteiten.
Kan een onderneming onder meerdere paritaire comités vallen?
In principe valt een werkgever onder één paritair comité, op basis van de hoofdactiviteit.
Er zijn echter uitzonderingen, bijvoorbeeld wanneer de wet of koninklijke besluiten verschillende comités voorzien voor arbeiders en bedienden, of wanneer de onderneming volledig verschillende activiteiten uitoefent in gescheiden entiteiten.
Hoe kan ik concreet mijn paritair comité terugvinden?
Enkele mogelijkheden:
- vraag de informatie aan uw sociaal secretariaat of uw HR‑dienst ;
- raadpleeg de bevoegdheidsomschrijvingen van de paritaire comités op de website van de FOD Werkgelegenheid
- vraag een administratief advies over de aansluiting bij de Algemene Directie Collectieve Arbeidsbetrekkingen van de FOD Werkgelegenheid (het gaat om een niet‑bindend administratief advies).
Vallen alle personen die in België werken onder een paritair comité?
Nee. Bepaalde categorieën vallen niet onder de paritaire comités, zoals de meeste werknemers die rechtstreeks door de overheid worden tewerkgesteld of sommige specifieke categorieën.
In die gevallen gelden andere, specifieke regels die niet via het systeem van de paritaire comités lopen.
Wat is het voordeel van het systeem van paritaire comités voor de samenleving?
Paritaire comités maken het mogelijk om het arbeidsrecht aan te passen aan de realiteit van elke sector, en tegelijk oneerlijke concurrentie en sociale dumping tussen ondernemingen met dezelfde activiteit te vermijden.
Ze bieden een permanent overlegkader tussen werkgevers en vakbonden, wat de rechtszekerheid, de sociale vrede en eerlijke concurrentie binnen de Belgische economie versterkt.
